"गुलाबी जखम"

"ती" ने office मध्ये प्रवेश केला.. ती ला असं वाटत होतं की रोजच्या सारखाच दिवस आहे..
पण सगळं office ती कडे बघत गालातल्या गालात हसत होतं..
ती ला कल्पना होतीच की का हसत आहेत ह्याची..
पण शक्य तितके ती, ते न दाखवण्याचा प्रयत्न करत होती.. आणि आपल्याला झालेली जखम लपवण्याचा असफल प्रयत्न ही करत होती..
सहसा जखम म्हणल्यावर लोकांनी सहानभूती दाखवणे अपेक्षित असते.. पण सहानभूती ही कदाचित जखम कुठे आहे त्यावरून ठरते...
बरोबर ओठांच्या कडा काळ्या निळ्या झाल्या होत्या 'ती'च्या.. (जखमांना वेदना असतातच.. पण काही वेदना पण गुलाबीच असतात, मग ती जखम कुठे आहे आणि कशी झाली ह्याला फारसा अर्थ रहात नाही)..
आता या जखमेने आणि त्या जखमेच्या संदर्भात येणाऱ्या प्रश्नांनी ती अवघडली जाणारच होती.. त्यात लोकांचं तिच्याकडे बघून गालातल्या गालात हसणं ती ला अजूनच अवघडवून टाकत होतं..
पण शक्य तितका प्रयत्न करत ती काहीच झालं नाही असं दाखवत होती..
नवीन लग्न आहे म्हणून लोकांनी दुर्लक्ष करावं तर तसही नाही.. लग्नाला चांगली पंधरा वर्षे झालेली..  त्यात ती चा स्वभाव मुळातच गुलाबी..
दुसऱ्या कुणाला अशा अवघड ठिकाणी जखम झाली असती तर ती ने दिवसभर त्या व्यक्तीला सळो की पळो करून सोडलं असतं..
पण आता तर ती स्वतःच शिकार झाली होती..
परत चर्चेला उत आला..
"अजूनही romance टिकून आहे"..
"ती तर चिरतरुणच आहे"..
"वेळ कसा मिळतो ना?"..
(काही लिहिण्यासारख्या तर काही न लिहिण्यासारख्या चर्चा)..
ती पुरती गोंधळून गेली होती..
ओशाळूयात, लाजूयात का अवघडून जाऊयात हे तिला समजेना..
सगळ्यांना ती सारखी सारखी सांगत होती, "अरे लेकीशी खेळताना लागलं रे!!"
पण कुणी काय ऐकून घेणार..
झालेली जखम आणि जिथे झाली ती जागा हे लोकांना पुरे होतं ती ची चेष्टा करायला..
त्यात ती ने दुपारच्या जेवणात बीट आणलं होतं.. कुणी म्हणलं, 'जखम आता गुलाबी होणार'..
कुणी म्हणलं, 'जखमेला मीठ नको लागू देऊ बाई'..
तर कुणी म्हणलं, 'घरी जाऊन लेकीचे काही खरे नाही आता'...
या सगळ्या टोमण्यांना, सामोरे जाताना, "ती" च्या मनात 'खरचच काही केलं असतं तर बरं झालं असतं' असं येऊनही  गेलं असेल..

सहजच होणाऱ्या काही जखमापण कधी कधी चमत्कारिक खुणा ठेऊन जातात आणि ही जखम तर अगदीच गुलाबी म्हणायची.. मग तिला थोडे बोचणारे प्रतिसाद आले तर काय नवल त्यात...

बोक्या

"बोक्या अरे गप्प बस जरा", madam ने बोक्याला ईशारा केला..
पण हा बोका काही गप्पं बसणाऱ्यातला न्हवता..
कोणताही विषय चाललेला असूदेत हा बोक्या सतत आपलं गुरगुरणं चालू ठेवणार..
office मधला स्वतःचा cube आणि आजूबाजूचे cube, सगळीकडे या बोक्याचा दंगा सतत चालू असणार..
बघावं तेव्हा बडबड बडबड बडबड आणि तीही मोठमोठ्याने...
स्वतःच्या अस्तित्वाचा चुकूनही कुणाला विसर पडू नये याची तो काळजी घेणार..
बोक्या तसा कलाकार, दिसण्यात हुबेहूब शिवाजी महाराज, नाटकात त्यांचे कामही करणार.. पण वाचनाचा भयंकर कंटाळा..
खेळाची प्रचंड आवड असणारा हा बोक्या, ऑफिस कडून बरेचसे खेळ खेळत असे.. व्यायामाची आवड आणि आहारावर नियंत्रण हे बोक्याचे वैशिष्ट्य म्हणता येईल..
व्यायामाची भयंकर आवड असली आणि, किलोमीटर च्या किलोमीटर धावत असला, सायकल चालवत असला तरी पण शेजारच्या cube मध्ये जाऊन light बंद करायचा ह्याला भयंकर आळस... ती बंद करायला नेहमी कुणाच्या ना कुणाच्यातरी मागे लागणार पण चुकूनही स्वतः बंद करायला नाही जाणार..
Non veg खायला प्रचंड आवडणार, पण ते खाण्यासाठीही वारांचे पथ्य पाळणार, जास्तीत जास्त उपास तापास करणारा हा पापभिरू पण स्वच्छंदी बोक्या सगळ्यांचाच लाडका असणार...
खाण्याची आवड आणि तरीही आहारावर नियंत्रण ही कसब बोक्याला हुकुमी जमली असली तरी उपवासाच्या दिवशी आवडीच्या पदार्थांचा वास आला की हा उल्हासित होणार, पण निष्ठेने उपवास करत राहणार...
गोड  बोलून स्वतःचं काम कसे करून घ्यायचे ही कला बोक्याला फारच छान जमते.. आणि आपलं काम होई पर्यंत त्या काम करणाऱ्या व्यक्तीचा पिच्छा करत राहण्याची निष्ठा सुद्धा बोक्यामध्ये प्रचंड दिसते...
मन मोकळा, बिनदास्त आणि अतिशय बोलका स्वभाव... सतत कुणाची ना कुणाची खोडी काढत राहणार.. प्रत्येकाला डीवचण्याचे त्याचे कारण मात्र ठरलेले असणार... आणि मग मोठ मोठ्या आवाजात संपूर्ण मजल्याला कळेल, असे भांडत राहणार..
या बोक्याची मनीमाऊ मात्र पोलीस खात्यात, तेही मुंबईला नोकरी करणारी, त्यामुळे सतत तिच्या विरहात सुट्टीची वाट बघणारा.. तिच्या विरहात अधून मधून उदास होणारा आणि ती ज्या दिवशी येणार असेल त्या दिवशी लहान मुलांसारखा खुश असणारा..

मुळात मनासारखे जगणारा.. आयुष्यात असतीलही अडचणी पण सतत हसत राहणारा.. ऑफिसमध्ये एखादा दिवस बोक्या उदास असला तर सगळीकडे असह्य शांतीची लाट पसरणार... आणि कधी बोक्या कामाला आलाच नाही तर सगळ्यांनाच चुकल्यासारखे वाटणार..
हा बोका कुणाला पटत असेल किंवा नसेल.. हा ज्याचा त्याचा प्रश्न.. पण आपल्या अस्तित्वातलं चैतन्य मात्र हा सर्वत्र पसरवत राहणार..

गोपाळ काला;

शाळेमध्ये दहिहंडी म्हणून आजी आजोबांनी मयंक आणि माधवसाठी कृष्णाचे असे नविन कपडे आणले... आजी-आजोबांना उत्साहच दांडगा...
सोमवारी ही दोघं गेली आजीकडे तर अर्थातच आजीला वाटलं घालून बघुयात नीट बसतायेत का? तर दोन्ही भावांनी त्या कपड्यांना त्यांच्या देहाच्या सावली इतके पण जवळ नाही येऊ दिले.
आजी तरी हरली नाही...
काहीतरी काहीतरी सांगून त्या दोघांना Convince करू लागली, पण दोघांनी नाही म्हणजे नाहीच दाद दिली....
संध्याकाळी आमच्या Society मध्ये आजीने दहिहंडी ठरविली Building मधल्या अजुन काही लोकांनीही त्यांच्या नातवंडांना, मुलांना पाठवले आणि ती दहिहंडी सजली...
संध्याकाळी लोकं Office मधून घरी न जाता तिथेच थांबू लागले...
मयंक आणि माधव खुश होते, दहिहंडी फोड़ायला मिळणार म्हणून... आधी थोडं फेर धरणं आणि नाचणं वगैरे झालं... मग मोठ्यांनी छोटयांना दहिहंडी फोडण्याची शिकवणी देणे चालू केले... पाया भक्कम पाहिजे हा तर दहिहंडीचाही पाया...
पण ही सगळी चिल्ली पिल्ली ना एका वयाची ना एका उंचीची... त्यांनी तयार केलेला पाया तो भक्कम कसा असेन??
कसा बसा मयंक चढला पण त्याला काही स्थिर उभे रहता येईना... त्यात वरून कोणीतरी पाणी टाकले, हा झाला ओला. (बरं... आजपर्यंत आम्ही जी दहीहंडी केली ती म्हणजे कृष्णाचे कपडे घालायचे आणि दहीहंडी फोडायची, मित्रांमध्ये काला वाटायचा आणि कृष्णाची गाणी म्हणायची... त्यात पाणी कधी वापरलं नव्हतं...)
आज हा वर चढला असताना पाणी पडलं जरा दचकलाच, अनपेक्षित होतं त्याला ते आणि नको पण वाटलं... एकीकडे मयंकचे adjust होणे चालू होते तर दुसरीकडे आमचे पेशवे माधवराव, आधी त्याला एकट्यालाच ड्रेस घातला म्हणून चिडला.... आणि चिडून चिडून तो काढून टाकला,  मग ते पाणी उडवाउडवी तर कोकणस्थी बीजाला चाललच नाही त्या गर्दीत हा पठ्ठा शिरलाच नाही...
कुठे तरी लांब उभे राहून जिथे अंगावर पाणी नाही पडणार, पाय घाण नाही होणार तिथे ऊभं राहून हा शहाणा Biscuit खात बसला...
हा आमचा Biscuit खाणारा कृष्ण, cricket ची match बघितल्यासारखा दहीहंडीची मजा बघत होता.. 
बाहेर तोपर्यंत ह्या सगळ्या मोठया मंडळींना लक्षात आलं होत की ही हंडी अशी फुटणार नाहीये...
मग मयंकच्या बाबाने मयंकला खांद्यावर उचलले, मयंकने आजपर्यंत काठीने हंडी फोडली होती, आज ती पहिल्यांदाच नारळाने फोडण्याचे Target होते... नारळ तसा छोटा होता  त्याच्या हातात बसेल असा. पण आता ती हलणारी हंडी फोडायची कशी? ह्याने घातला पहिला घाव.. नारळ सुटला हातातून आणि फुटला जमिनीवर जाऊन... नारळाचे दोन तुकड़े झाले... आतलं सगळं पाणी भूमातेला अर्पण...
(नशिब हे सगळं आमच्या कोकणस्थ पेशाव्यांनी नाही पाहिलं नाहीतर तिथेच मला पाणी हवं होत ना म्हणून रडला असता.)
त्या फुटलेल्या नारळाच्या दोन तुकडयांपैकी जो साधारण मोठा तुकडा होता, आणि जो मयंकला हातात धरता येणार होता तो मयंकला परत हातात दिला... हंडी फोडायला मयंकने परत त्या हंडीवर घाव घातला...असे दोन तीन वेळा झाले.
प्रत्येक वेळेला हातातला नारळ खाली पडला आणि सहाव्या सातव्या घावाने अखेर ती हंडी फुटली.. तोपर्यंत माझं लेकरु पाण्याने पुर्ण ओलं झालं होत...
पण कोकणस्थी स्वभाव, कुणाच्याही नकळत हा शहाणा घरात गेला स्वतःला कोरडे करून आणि नविन कपडे घालून बाहेर... काल्याचा प्रसाद देण्यासाठी मदत करायला हजर...
आता बाकीची सर्व मंडळी हंडी फुटल्याचा जल्लोष करत होती... प्रसाद घेण्याची घाई कुणालाच नव्हती. पण आमचा धाकटा कृष्ण.. प्रसादाचा एक द्रोण उचलुन, घरात जाऊन निवांत सोफ्यावर बसून चमच्याने प्रसाद खात बसला. (जग इकडचं तिकडे होऊ देत आपण खात रहायचं आश्या धोरणाने.)
अश्या रितीने घरी केलेली दहीहंडी आनंदात, उत्साहात आणि पाण्यात पार पडली.
आता दुसऱ्या दिवशी शाळेत दही हंडी होणार होती..  त्यासाठी तर नविन कपडे आणले होते...
आजीने सुंदर मुकुट केले तिच्या दोन्ही नातवंडाना. खुपच सुंदर होते ते मुकुट...
दुसऱ्या दिवशी फारसं काम नाही.. दोघांचे आवरायचे आणि शाळेत नेऊन सोडायचे एवढेच.. (निदान असं आदल्या दिवशी झोपताना वाटलं)
दुसऱ्या दिवशी लवकर उठले...
दोघांना खायला आवडीचा शिरा केला...
(मयंक तसा साधा, पण माधवचा मुड भयंकर जपावा लागतो.)
उगाच त्याचा mood नको फिरायला म्हणून त्याच्या आवडीचाच नाश्ता केला.
मयंकला आधी आवरले. छान नवीन कपडे त्याने घालून घेतले. मुकुटही आणि बाजुबंदही. गोडच दिसत होता माझा कृष्ण.
आता माधवला आवरायचे होते. तो कृष्णाचा ड्रेस पाहूनच त्याचं डोकं फिरलं...
शाळेला Uniform घालूनच जायचं, असा हट्ट आमच्या ह्या धाकट्या कृष्णाने चालू केला...
नाही म्हणजे नाहीच घालून घ्यायला तयार शेवटी दादा मदतीला आला... मयंक दादाने समजावून सांगितले मग कुठे तो थोडा Convince झाला. दोघांना भराभरा गाडीत चढवले आणि शाळेत नेऊन पोहचवले... पोचल्यावर, आमचे रुसलेले पेशवे जागेवरून उठायला तयार नाहीत... गणपती बसल्या सारखा बसून राहीला.. तसेच त्याला उचलले तर अंग सोडून दिले ह्या पठ्ठयाने..  त्यामुळे भयंकर जड़ झाले त्याला उचलायला... त्याला बाहेर काढतीये तोपर्यंत त्याची बासरी पडली, तीही गाडी खाली... ती काढायला गेले तर गाडीची किल्ली पडली... माझी उडालेली धांदल बघून मयंक मदतीला आला... तर त्याचे मुकुटाचे दोन मणी पडले म्हणून त्याची राडारडी, मला अजुनच सुधरेना शांतपणे त्याला म्हणलं आधी शाळेत पोहचू...
माधवला उचलून कडेवर घेतले...
एका हातात दोघांच्या बॅगा, कडेवर माधव...
दुसऱ्या हाताला मयंक...
ते दोघे कृष्णावतारात आणि मला घडलेले विश्वरुपदर्शन...
शाळेच्या दारात Teacher कडे माधवला दिले. बाकीची मुले देखील कृष्ण बनून आले आहेत हे बघितल्यावर त्याचा Uniform न घातल्याचा रुसवा गेला..
एवढं Uniform चं वेड आहे तर Army मध्ये जाशील का असं आलं माझ्या मनात...
पण अडीच वर्षाच्या लेकरासाठी ते स्वप्न आकलनापलिकडचच..
आता मयांकचा मुकूट दुरुस्त करायचा होता.. fevicol बरोबरच होता...  ते पडलेले मणी त्याने जपून ठेवले होतेच.. त्याच्या मुकुटाला ते चिकटवले.. आणि मयंकच्या चेहऱ्यावर जो काही आनंद पसरला तो अवर्णनीय होता.. छोट्या छोट्या गोष्टीत आनंद शोधावा म्हणजे आनंदी राहणच अंगवळणी पडतं हे लहान मुलांकडूनच शिकता येते..
ते दोघे आनंदाने शाळेत गेले, हुश्श झालं....
मी गाडीत येऊन बसले..
घोटभर पाणी प्यायला आणि radio लावला, तर गाणं होतं, "हे जीवन किती सुंदर आहे"!!!!!!!!!!

ऐनक

"च्यायला दिसेना यातून नीट" नुकताच डोळे तपासून नविन चष्मा केलेला, तो काढत वैतागत मन्या म्हणाला..
पारंपारिक कोकणस्थ कुटुंबात वाढलेला मन्या.. आईचा लड़का आणि लग्नानंतर बायकोनेही लाडवलेले...
प्रत्येक गोष्ट जिथल्या तिथे पाहिजे आणि जशीच्या तशी.. आवडी निवडी ठरलेल्या आणि त्यात बदल नाही म्हणजे भाजी जेवढी शिजायला पाहिजे तेवढीच शिजायला पाहिजे,थोडीही कमी जास्त नाही चालणार. झालीच तर लगेच बायकोला फ़ोन लावून तिची शाळा घेणार....
बायको सुगरण आणि मुलं डामरट पण मन्याच्या काळजाची तार....
बाहेरचे खायला फारसे आवडत नाही असे घरी सांगुन सुगरण बायको कडून चविष्ट पदार्थ करवून घेणार...
ते फस्त करणार आणि बाहेरचे डब्यात घेऊन खाल्लेच तर मित्राच्या नावाखाली खपवणार...
तर अश्या या मन्याला लागला चाळीशीचा दागिना, अर्थातच चश्मा... त्यात भरीस भर म्हणजे एका डोळ्याला लांबचा नंबर...  
आपल्या आयुष्यात झालेल्या या आमूलाग्र बदलाला मन्या, खंबीरपणे सामोरे जाण्याचा शर्थीने प्रयत्न करत होता. 
आधी बरेच दिवस वाचायला त्रास होतोय आणि डोकं दुखतय असं तो रोजच आपल्या सवंगडयांना सांगत होता...
काळजीने सगळे 'अरे..! जाऊन ये डॉक्टर कडे' असा सल्लाही देत. पण डोळ्याला नंबर निघाला तर. या धास्तीने तो जाणे टाळत होता. सायनसचा त्रास तसाही होताच, तर कदाचित त्यानेही दुखत असेन असं त्याला वाटे.
पण मनाच्या कोपऱ्यात त्याला माहीत होते, 'हे दुखणे वेगळे आहे' शेवटी धीर करून मन्या डोळ्यांच्या Doctor कडे पोहचला आणि भिती खरी ठरली. चाळीशी आली आणि लागली देखील. 
दुसऱ्या दिवशी Office मध्ये आल्यावर जाहीर केले "चष्मा लागला आहे" मित्रमंडळी एवढी जिवाभावाची की आलेली संधी कसं काय दवडतील?!!
"चष्मा नाही चाळीशी लागलीय" ह्याचा तर रेटाच चालू झाला, "मग सगळं खायचं, नसता लागला चष्मा"
लेकीने तर घरी declare केले  "बाबा आता तू माझ्या शाळेत येऊ नकोस, आजोबा वाटशील." बिचारा मन्या! हे सगळे टोमणे ऐकंतच आपल्या चष्म्याविषयीच्या कुतुहलाला पण जागृत ठेवत होता. "मग एका दिवसातच मिळेल का कुठे चष्मा?" "माझ्या नाकावर बसणारा, मला बघून घ्यावा लागेल ना?" " चांगला टिकाऊ कुठे मिळेल? जवळचा आणि लांबचा वेगवेगळा करायचा का?" हे व असे अनेक प्रश्न. Office मधून सुटल्या सुटल्या मन्याने चष्माघर गाठले आणि चष्मा करायला दिला. 
दुसऱ्या दिवशी Office मध्ये आल्या आल्या लहान मुल कसे त्यासाठी घेतलेली एखादी वस्तू कौतुकाने दाखवते तसा मन्याने चष्मा दाखवला. मन्या उंच, गुबगुबीत व दिसण्यातही कोकणस्थ आणि चष्मा केला होता Rimless...
छानच दिसत होता त्याला आता आपल्यावर कोसळलेली डोकेदुखी आणि डोळे दुखीचे संकट टळले ह्याचा दिलासा त्याला वाटत होता.
त्याने चष्मा घातला युद्धावर निघालेला योद्धा जसं चिलखत घालतात तसा त्याने चष्मा घातला.
थोड़ा वेळ काम केले आणि परत अस्वस्थ झाला. डोके आणि डोळे दुखत होते. चष्मा घातल्यावर सुद्धा. त्याने चष्मा काढून ठेवला डोळ्याला आराम वाटला. लगेच त्याने विचारले,"चष्मा घातल्यावर सगळे मोठे मोठे दिसते का?" तसं तर दिसत नाही. मग त्याला साक्षात्कार झाला की चष्मा नसल्यावर सामान्य डोळ्यांना जसे दिसते तसे चष्मा घातल्यावर दिसणे अपेक्षित आहे. तेवढयात कुणीतरी म्हणाले की, अजुन डोळ्यांना सवय नाहीये म्हणून तसं होत असेल मन्याला ते ही पटले...
त्याने लगेच प्रमाणिकपणे चष्मा घातला पण लगेच थोड्या वेळातच तो परत लगेच काढला त्याला लक्षात आले की काहीतरी गडबड झाली आहे तातडीने चष्मा घेऊन तो चष्मेवाल्या कडे गेला. 
मन्याला जवळचा आणि लांबचा असे दोन्ही नंबर होते. पण चष्मा फक्त जवळच्या नंबरचा केला होता आणि त्यातही तो करायला चुकला होता चष्म्याच्या नावाखाली भिंग दिले होते, म्हणून मन्याला सगळे मोठे मोठे दिसत होते. मन्याने लगेच नवीन चष्मा करायला टाकला...
तेवढ्यात मन्याच्या मनात एक विचार डोकावला "Lens करून घेऊ का?, नको नको कुठे नसत्या भानगडी." 
आता चष्मा बरोबर नंबरचा होता. डॉक्टर ने मन्याला सांगितले की सवय होई पर्यंत थोड़ा वेळ लागेल, पण वापरत रहा म्हणजे लवकर सवय होईल. 
मन्या बरं म्हणून चष्मा घेऊन आला. मन्या, अचानक आयुष्यात बदललेल्या घडामोडींची सवय करून घ्यायचा प्रयत्न करत होता.
त्यातच Office  मध्ये एका ताईने, 'अरे तुला जर चष्मा लावून त्रास होत असेल तर तुला चष्मा नसेनच' अशी भाबडी आशा दिली. पण निराधार सकारात्मकता ती...
चष्मा तर आता आयुष्यभरसाठी लागला होता. मान्याकडे तीन चष्मे झाले.. जवळचा लांबचा आणि भिंगाचा, पण आता मन्याच्या मनाला चष्मा लागल्याचे दुःख जसे सहन करायचे होते तसे आता डब्यातले गाजरपण आयुष्यभरासाठी मागे लागले होते......

शब्द

शब्द का रुसले आज...
जे होते मनी..
ते उतरलेच नाही पानी...
शब्द धावू लागले इकडे तिकडे...
आणि मी त्या शब्दांच्या मागे..
अर्थ लावत शब्द वेचित फिरत होते...
पण जे उचलले ते शब्द रुचलेच नाहीत...
आणि जे रुचत होते ते शब्द अर्थासाठी धावत होते...
शब्दाचे अर्थ शोधतीये का अर्थाचे शब्द...
काहीच उमगेना...
फिरत होते फक्त शब्द.... शब्द आणि शब्द।।

दंत - क (व्य) था

"Ouch" बडीशेप खाताना दातात कळ आली..
घाई घाईने जाऊन आरश्यात पाहिले तर बडीशेपचा कण दाढेत अडकला होता. तो काढताना अजुनच जोरात कळ आली...  दाढेचा एक तुकडा हलत होता...

अरे देवा..!!

डोळ्यांसमोर ब्रम्हांड दिसू लागले..

साधारण दीड वर्षांपूर्वी दातात अश्याच कळा येत होत्या. मग दाढ़ीचे Root Canal  करून घ्यायचे ठरले आणि नंतर Cap बसवायची.. Root Canal करुन घेण्यात अगदीच तत्परता दाखवली पण त्यानंतर Cap बसवण्यासाठी जायला मात्र लांबलं... 

एक दिवस Office मध्ये दुपारच्या वेळेला तोंडात काहीतरी आलय असं जाणवले... पाहिले तर लक्षात आले की त्या Root Canal  चे Filling आहे. आता तर Urgently Doctor ला दाखवणे भागच होते... असे Urgently doctor ची भेट घ्यायला मी माझ्या दाढेचा तुकडा पडेपर्यंत थांबले....
'Justice delayed is justice denied' या तत्वावर मी त्या Root Canal  केलेल्या दाढेवर अन्याय करत Cap बसवायला गेलेच नाही...
आता जेव्हा दाढेने असहकार चालू केला.. नुसताच असहकार  नव्हे तर सशस्त्र आंदोलन चालु केले, तेव्हा मला नाईलाजाने तिच्या उपचारासाठी doctor कडे जाणं भाग पडले..
Doctor च्या त्या प्रचंड अवजारे, Lights आणि नळ असलेल्या खुर्चीवर शांतपणे बसून राहिले... Doctor ने डोळ्यातल्या बुभूळांना अत्यंत त्रासदायक असा तो दिवा लावला आणि मी "आँ" करून त्या खुर्चीत पडून राहिले.
दातांच्या doctor चे मला भयंकर कौतुक वाटते... तन्मयतेने लोकांच्या "आ" केलेल्या तोंडात त्यांच्या दातांच्या अवस्था-दुरावस्था, कीड बघणे हेच आपले कर्तव्य ह्याची जाणिव ठेऊन लोकांच्या दातांकडे लक्षपूर्वक बघत असतात...
कधी-कधी तर गंम्मत वाटते ह्या दातांच्या doctor लोकांची, जर कधी कुणा बरोबर त्यांचे भांडणं होत असेन आणि जर ह्यांनी patients वर राग काढायचा ठरवला, तर दात पाडण्याचं स्वातंत्र्य "आ" करून बसलेल्या माणसाने आधीच दिलेले... रागही निघणार आणि दातही....!!!!!!

असो... माझ्या "आ" कडे बघून doctor ने निकाल सांगितला, माझ्या निष्काळजी पणाला वैतागुन माझ्या दाढेने जो विद्रोह केला आहे, तो विद्रोह तिला नेस्तानाबुत करुनच थांबवता येईल.
अरेरे..! मीच माझ्या दाढेचा बळी घेतला. आता काय करणार, दुसरा पर्याय आहे का विचारले पण doctor ने सांगितले, पर्यायाने दाढ तात्पुरता विद्रोह मागे घेईल. थोड्या दिवसाने परत पहिले पाढे...
'बरं' म्हणले आणि निकालाचा दिवस ठरवला. 

ठरल्या दिवशी ठरल्या वेळेत मी "आ" करून माझ्या दाढ़ीची शरणागती अनुभवायला खुर्चीत पडून राहिले. 

Procedure नुसार आधी X-ray काढायचा होता..
X-ray काढला आणि Doctor म्हणाले "Surprise!!!"

मी डोक्यालाच हात लावला म्हणलं, 'आता काय?'
Doctor म्हणाले, "ह्या दाढेला चिकटून अक्कल दाढ़ आहे जी हिरडीतुन बाहेरच आलेली नाहीये. जर फक्त ही दाढ़ काढली तर ती दुखावली जाणार आणि मग तिचा त्रास होणार"

"अरे बापरे..!"

म्हणजे माझ्या खिशाला बाम्बू आणि doctor ला "एक के साथ एक मुफ्त" वाली offer...

परत विचारले की 'दुसरा पर्यायच नाही का?'
Doctor म्हणाले 'नाही... Surgery शिवाय पर्यायच नाही'

Cap लावली असती तर एखाद दुसऱ्या हजाराचे काम, आता दुपटीने वाढले होते..
म्हणलं 'ठीके पण आजच 'तुकडा' पाडा....'
Doctor ने surgeon ची appointment घेतली. 

त्याच दिवशी उशिरा संध्याकाळी मी माझ्या दाढेचा तुकडा पाडून घ्यायला त्या surgeon पुढे "आ" करून उपस्थित झाले.
प्रस्थापित पद्धतीनुसार आधी Anesthesia दिला, तिनदा... 

भयंकर कडवट पाणी तोंडात जमा झालं.... 

मग माझ्या दंतपंगतींचे  उत्खनन चालू झाले, Anesthesia मुळे वेदनेची जाणिव नष्ट झाली होती.. 

पण जिभेच्या संवेदना, तोंडात जमा होणाऱ्या द्रव्य घटकांच्या चवीची जाणिव देत होत्या.... 

जिला पडायचे होते, ती माझी दाढ़.. अशी सहजासहजी शरण येईल का?
थोड्या वेळाने त्या surgeon ने माझा जबडा धरला आणि माझ्या दाढेला पूर्ण शक्ति लावून हलवले... 

मला, मी कुणीतरी राक्षसी आणि डॉक्टर म्हणजे हनुमान वाटू लागले..
ज्याचे वर्णन समर्थ रामदास स्वामींनी 'ब्रह्मांडे माईली नेणो, आवळे दंतपंगती' असे आधीच करून ठेवले आहे... 

थोड्या वेळाने त्या बिचाऱ्या जखमी  दाढेने हार मानली आणि ती धारातीर्थी पडली.

अक्कल दाढेचा निकाल मात्र माझ्यासाठीही गुपितच राहिला.. 

ह्या सगळ्या प्रक्रियेत मला पु. ल. देशपांडेची फार आठवण येत होती..
त्यांच्या 'मी आणि माझ्या शत्रुपक्षा' मध्ये त्यांनी, dentist ला का सहभागी करून घेतले नसेन ह्याचे मला आश्चर्य वाटले.. कदाचित पु. लं नी त्यांच्या दातांची उत्तम देख रेख केली असणार म्हणून त्यांना डेंटिस्ट शी युद्धच करावे लागले नसेन.. 

त्या काढलेल्या दाढांना मग टाके घातले गेले. ह्या सगळ्या प्रक्रियेत मी माझ्याच रक्ताच्या औषध मिश्रित चवी घेत होते. 

हे सगळं मी सहन करत होते, कारण मला वाटत होतं की आता मला दुखणार नाहीये...
पण म्हणतात ना, 'अज्ञानात सुख असते'.
हे सगळे झाल्यानंतर doctor ने मला समोर बसवून पथ्य सांगितले. 

खाण्या-पिण्याचे पथ्य तर होतेच पण दोन दिवस कमी बोलायाचे होते. ( हे ऐकताना मला माहित नव्हते की मला बोलताच येणार नाहीये ) 

मनात म्हणले बापरे! दाढही माझीच गेली, पैसेही माझेच गेले आणि शिक्षाही मलाच, (म्हणा इतरांना बरे)

पण 'ये तो होना ही था।' कर्म पण तसेच होते माझे.
त्यानंतर साधारण आठवडाभर मला रात्रीची झोप नाही मिळाली. pain killer घेऊन घेऊन भूकही लागत होती आणि खाताही येत नव्हते. पण त्यामुळे अशक्तपणा आला. तशीही सारखीच झोप येत असते पण गोळ्या घेऊन घेऊन सारखीच झोप येत होती, पण लागत मात्र नव्हती. असहय्य वेदना होण्याचा काळ चालु झाला. doctor कडे जाऊन टाके काढून टाकले तेव्हा जरा दुखणे कमी झाले, पण गोळ्या घ्याव्याच लागत होत्या.
दाढ़ काढल्या नंतर दोन आठवडे गोळ्या घेऊन प्रचंड उष्णता वाढवून, सतत कान दुखवत ठेवून दाताच्या बाबतीत हलगर्जीपणा करायचा नाही हा कानाला खडा आणि मिळालेला धडा !!!!!

The Boss

'एक काम कर, उलटं करून बघ'  "Madam" चे  हे patented वाक्यं.. 

Problem कोणताही असो  solution ची guarantee.. Personal problem असो  वा legal complications.. Madam कडे  'हर  दर्द  का इलाज'.. 

हुद्द्याने Boss पण  वागणुकीने मैत्रीण.. 

सगळ्यांना जीव लावणाऱ्या आणि सगळ्यांचा  जीव  ज्यांच्यात गुंतलाय अश्या  Department Head पण त्याहीपेक्षा खाबुगिरीच्या कुटुंबाच्या कुटुंब प्रमुख..

एखाद्या Bossची  जशी  प्रतिमा एखाद्याच्या डोक्यात तयार असेन त्याच्या अगदी विरुद्ध.. 

पण एखादा 'leader' जसा असायला हवाय तश्याच...

सगळ्यांचे गुणदोष जाणून घेऊन, प्रत्येकाच्या गुणांनुसार त्याला काम वाटून देणे.. एखादं  काम एखाद्याला नाही समजले तर त्याला समजेपर्यंत ते समजावून सांगणे.. प्रत्येकाच्या अडीअडचणी समजून घेणे, आपण इथे दिवसभर असतो आणि ज्यांच्या बरोबर काम करतो ती लोकं आपलं  कुटुंबच आहेत असा मानणाऱ्या.. प्रत्येकाच्या सुख दुःखात सहभागी होणाऱ्या.. आठवणीने सगळ्यांसाठी खाऊ आणणाऱ्या.. 

अतिशय शांत आणि प्रेमळ स्वभावाच्या.. कामाची व्यवस्थापन बघून प्रत्येकाच्या सुट्ट्या "manage" करणे..  

म्हणजे साधारण पणे Boss ला न शोभणाऱ्या सगळ्याच गुणांनी युक्त अश्या सगळ्यांच्याच आवडीच्या Boss...

स्त्री ही   भगवंताची सर्वोत्कृष्ट कलाकृती आहे, पण मला वाटायचे अश्या कलाकृत्या आता फक्त पुस्तकातच सापडतात.. पण madam ना भेटल्यानंतर कळले की स्त्रीला भगवंताची सर्वोत्कृष्ट कलाकृती का म्हणले असेन.. "Bodily beauty has the limitation of age.. But the beauty of brain increases with age".. madamच्या बाबतीत हे तंतोतंत खरेआहे.. 

एखादी नदी ज्याप्रमाणे अविश्रांत वाहत रहाते तश्या madam अविश्रांत कामात असतात... अगदी तहान भूक हरवून.. मला कायमच कौतुक वाटत आलय... एका वेळी सगळेच ज्ञानेन्द्रिये कसे काय कुणाला जागरूक ठेवता येत असतील!!!

पण madam नी ही कला, लीलया आत्मसात केलीये..

त्या एकाच वेळेला दोन फोन वर बोलू शकतात आणि फोन वर बोलता बोलता एखादा draft चे काम करू शकतात... एखादी file वाचता वाचता एखाद्या email ला reply करू शकतात तर दुसरीकडे आपल्या कन्यारत्नांशी हितगुज पण साधू शकतात.. 

कधी-कधी तर मला वाटतं madam चा मेंदू कधी झोपत असेन का ह्याचं संशोधन एखाद्या scientist ला सांगावे!!!!

Madam office मध्ये प्रचंड कामात असतात.. सहाजिकच आहे.. BOSS ना खुप काम असणे अपेक्षितच  आहे...पण गम्मंत म्हणजे त्या त्यांच्याकडचे काम स्वतः करतात... 

त्यांच्या कामासाठी इतरांवर अवलंबूनही रहात नाहीत आणि स्वता:ची जबाबदारी दुसऱ्यावर ढकलतही नाहीत.. 

निट-नेटकेपणा, कामा मध्ये प्रचंड शिस्त आणि अफाट स्मरणशक्ती.. 

कधी वाटतं madam च्या मेंदूच्या आत मध्ये खूप कप्पे असणार.. म्हणजे आपण कसे कपडे छान घडी करून आवरून ठेवतो तसे madam च्या मेंदू मध्ये वेगवेगळ्या विषयांसाठी वेगवेगळे कप्पे असणार.. ते कप्पे पण नीट आवरलेले.. कारण कधीही ,कोणताही विषय काढ़ा.. Madam तातडीने त्यावर discussion करू शकतात.. चर्चा संपली की तो विषय परत मेंदू मध्ये त्या-त्या कप्प्यात.. मग असे किती कप्पे असतीन ना madam च्या मेंदूत!!!

प्रत्येक file चा कप्पा वेगळा.. त्यात आज पर्यन्त त्यांनी शेकडो files केल्या असतील या सगळ्या त्यांना लक्षात असतात.. बास...! सामान्य माणसाच्या मेंदूची capacity इथेच संपली.. 

पण madam तर THE BOSS आहेत.. त्यांच्या मेंदूत प्रत्येक file चा वेगळा कप्पा.. प्रत्येक माणसाचा त्या माणसाच्या आयुष्यातील घटनांचा.. आपल्या लेकींचा.. आई-वडिलांचा सासु-सासऱ्यांचा.. सगळ्यांचा वेगळा कप्पा.. Madam चे wardrobe चांगलेच मोठे असणार..

नाहीतर आमचे!!! एकच मोठा कप्पा त्यातच सगळं भसाभस कोंबून ठेवलेले..

Madam चे अजुन एक वैशिष्ट्य.. त्या कधीच कुणाला वाईट वाटेन अश्या आवाजात बोलत  नाहीत आणि हुद्दा मोठा आहे म्हणून कुणाला अपमानास्पद वागवताही नाहीत प्रत्येकाचं मन जपतात आणि आवडी-निवडीही..
त्यांच्या कामात त्या इतक्या प्रामाणिक आहेत की बर्याचदा घरी  office च काम घेऊन जातात..

समाजात असा समज आहे की एखादी स्त्री  office मध्ये कामात चांगली असेन, तिला कामात सतत प्रगति आणि तिचे कौतुक जर का होत असेल तर त्या स्त्री ला घरकाम आणि संसार ह्या गोष्टीत रस नसतो.. पण  madam चे असे नाही.. त्या त्यांची प्रत्येक जबाबदारी प्रेमाने आणि काळजीने हाताळतात..सतत उत्साही आणि आनंदी... निरपेक्ष वृत्ती.. प्रेमळ पत्नी.. करुणामय आई.. जबाबदार मुलगी.. कर्तव्यदक्ष सून.. सहज मैत्रीण.. शिस्तप्रिय अधिकारी आणि जागरूक नागरिक, जीवनातल्या प्रत्येकच कसोटीला उत्तमपणे सामोरे जाणार्‍या आणि सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे अष्टपैलू स्त्री.. 'जीवन किती जगले यापेक्षा ते कसे जगले यातच जीवनाची सार्थकता' हे समजून जीवनाचा आदर ठेवणार्‍या. 

काम करणाऱ्या प्रत्येक स्त्रीला असे वाटतच असते कि work life balance कसा साधायचा?? अश्या प्रत्येक स्त्री साठी एक आदर्श .. उत्तम गृहिणी आणि सर्वोत्तम Boss..

नुकताच महिला दिन  झाला.. तो साजराही झाला.. पण महिला दिन फक्त एकमेकींना शुभेच्छा देऊन किंवा स्त्रीला कशी समान वागणूक मिळाली पाहिजे यावर चर्चा करून साजरा करण्यापेक्षा.. जी स्त्री शक्तीआपल्याला रोज प्रेरणा देते त्या आईला, सासूला, बहिणीला, मैत्रिणीला आणि madam सारख्या अनेक स्त्रियांनप्रति कृतज्ञता व्यक्त करून  (फक्त पुरुषांनी न्हवे तर स्त्रियांनी सुद्धा) साजरा केला, तर तो खरचच साजरा होईल..